Bảo tàng kỷ vật chiến tranh của cựu binh

Rong ruổi trên chiếc xe máy cà tàng đi khắp mọi miền đất nước để tìm kiếm kỷ vật thời chiến, có lúc xe hết xăng phải dắt bộ hàng chục km, hay mắc kẹt trong bản đến cả tuần, cựu binh Vũ Đình Lưu vẫn không sờn lòng.




Ngôi nhà trưng bày hàng nghìn kỷ vật chiến tranh
của cựu binh Vũ Đình Lưu (69 tuổi, ở đường Đặng Việt Châu, TP Nam Định) đang
thu hút nhiều đoàn khách trong nước và quốc tế tới thăm.

Tháng
5/1969, tốt nghiệp ĐH Bách khoa và được duyệt về công tác tại Cục Quân y nhưng
sinh viên Vũ Đình Lưu một mực xin ra trận. Sau 5 năm chiến đấu ở Quảng Trị, Tây
Nguyên và Lào, năm 1974 ông xuất ngũ do thương tật 2/4, sau đó đi học ở Liên Xô
rồi học trường chính trị Nguyễn Ái Quốc.

Ông
chuyển sang công tác tại Liên hiệp Nông – Công nghiệp rau quả Quảng Nam – Đà
Nẵng được 9 năm, lên chức Giám đốc công ty Xuất nhập khẩu Nam Hà cho tới năm
2002 thì về hưu.


Ông Lưu bên những kỷ vật chiến tranh. Ảnh: Văn
Định.

Năm 2007, ông cùng đồng đội vào thăm lại chiến
trường xưa ở Quảng Trị. Chứng kiến đồng đội rưng rưng khóc khi hồi tưởng lại
một thời bom đạn ác liệt, nhìn các kỷ vật mà những đồng đội đã hy sinh để lại,
ông thấy lòng mình se lại.

“Chứng kiến cảnh nhiều kỷ vật bị nhặt bán
phế liệu, hoặc hư hỏng theo thời gian, suốt dọc đường đi về tôi luôn trăn trở
và muốn tìm kiếm, lưu giữ những kỷ vật này”, ông Lưu nói. Ông đã thăm quan
nhiều bảo tàng nhưng đa phần đều chung một đặc điểm là trưng bày những hiện vật
có tầm vóc lớn, những vũ khí chiến đấu, còn những đồ vật bình dị gắn bó với cuộc
sống, sinh hoạt nơi chiến trường của người lính chưa nhiều.

 

Từ
ý tưởng đó, trước sự động viên của đồng đội, ông Lưu đã bước vào hành trình tìm
kiếm kỷ vật chiến tranh. Trên chiếc xe máy cà tàng, người cựu binh bắt đầu rong
ruổi khắp các tỉnh, thành từ miền Tây Bắc xa xôi đến dải đất miền Trung máu
lửa. Ngày đi, đêm nghỉ nhờ nhà dân hay tá túc ở những ngôi chùa ven đường, nghe
người dân nói ở đâu có kỷ vật chiến tranh ông đến tận nơi xin lại để tiện bảo
tồn.

Ông
tâm sự, mỗi chuyến đi đều gắn với một kỷ niệm khó quên. Nhớ lần vào huyện Con
Cuông (Nghệ An), do không quen đường lại gặp hôm trời mưa nên ông bị mắc kẹt
trong bản gần một tuần, phải ở nhờ nhà dân. Nhưng cũng vì thế, người dân hiểu
và đã trao tặng ông nhiều kỷ vật của đồng đội. Điều này càng làm người lính già
thêm quyết tâm.


Một góc bảo tàng kỷ vật chiến tranh của ông Lưu.
Ảnh: Văn Định.


Hành trình đi tìm kỷ vật
chiến tranh đã mang lại cho ông nhiều điều bất ngờ, có thêm nhiều người bạn tâm
giao, và ngày càng thêm nhiều người cùng tham gia. Chỉ vào chiếc ba lô bằng vải
ông nhớ lại: Vào một buổi trưa nắng nóng, khi đang cố vượt lên dốc Bò ở huyện
Như Xuân (Thanh Hóa) thì xe bị thủng xăm, ông loay hoay không biết làm cách nào
vì đây là bản nghèo thì một cán bộ địa phương đi qua giúp vá xe hộ.

 

“Biết tôi đi tìm kỷ
vật chiến tranh, đồng chí ấy liền mời về nhà rồi tặng lại những kỷ vật thời cha
ông để lại. Cũng từ đó, cán bộ này trở thành một người tiếp nhận kỷ vật, sau đó
gọi tôi vào để lấy”, ông Lưu kể.

 

Nhiều kỷ vật phải rất vất
vả ông mới tìm lại được, như lần đi tìm cái ca dùng để uống nước. Khi đến nhà
để xin lại thì chủ nhà bảo vừa vứt ra xe rác chiều hôm qua. Ông vội vã đến công
ty môi trường hỏi người nhặt rác đoạn đường đó, rồi tìm người nhặt rác hỏi
người lái xe chở rác. Lăn lộn trong bãi rác 2 ngày ông Lưu mới tìm lại được
chiếc ca.

 

Ban
đầu, những kỷ vật được ông xếp vào cái tủ rồi dần dần xếp vào tận bếp, để kín
căn phòng trên tầng 3. Hàng xóm chuyển nhà đi, ông mua lại mảnh đất xây lên một
căn nhà rộng khoảng 40 m2. Bảo tàng tư nhân về kỷ vật chiến tranh ra đời ngày
22/12/2007. Khi đó ông đã có trên 400 kỷ vật được trưng bày.

 

Mỗi
kỷ vật được đưa về, ông đều nhớ và lại ghi rõ ràng, từ mảnh áo đến chiếc mũ đều
được làm tới 3 bộ hồ sơ, một do bảo tàng giữ, một nộp Sở VH-TT & DL Nam
Định, một gửi Cục Di sản.


Những trang nhật ký đẫm nước mắt của người lính.
Ảnh: Văn Định.

Hơn 5 năm đi thu thập kỷ vật chiến tranh, bảo
tàng của ông đã có trên 1.000 kỷ vật, trong đó được phân chia làm 3 thời kỳ là
thời kỳ kháng chiến chống Pháp, kháng chiến chống Mỹ và thời kỳ bao cấp. Và mỗi
kỷ vật gắn đều với những câu chuyện hết sức cảm động.

Chỉ vào chiếc hũ sành đựng hạt đỗ của mẹ Việt
Nam Anh hùng Tạ Thị Uôn ở Nam Định, ông kể: Mẹ có 3 người con trai, sau khi 2
người anh hy sinh, người con út đã xung phong lên đường để trả nợ nước, thù
nhà. Từ ngày anh lên đường, mỗi ngày mẹ bỏ vào hũ sành một hạt đậu xanh để vơi
đi niềm thương nhớ con và cầu mong con chiến thắng trở về. Nhưng khi chiến
tranh kết thúc cũng là lúc mẹ nhận được tờ giấy báo tử thứ 3. Từ đó mẹ luôn
nâng niu chiếc hũ sành cho đến khi nó được đưa vào bảo tàng của ông thì mẹ yên
tâm nhắm mắt.

Hơn 5 năm đi thu thập kỷ vật chiến tranh, bảo
tàng của ông đã có trên 1.000 kỷ vật, trong đó được phân chia làm 3 thời kỳ là
thời kỳ kháng chiến chống Pháp, kháng chiến chống Mỹ và thời kỳ bao cấp. Và mỗi
kỷ vật gắn đều với những câu chuyện hết sức cảm động.

Chỉ vào chiếc hũ sành đựng hạt đỗ của mẹ Việt
Nam Anh hùng Tạ Thị Uôn ở Nam Định, ông kể: Mẹ có 3 người con trai, sau khi 2
người anh hy sinh, người con út đã xung phong lên đường để trả nợ nước, thù
nhà. Từ ngày anh lên đường, mỗi ngày mẹ bỏ vào hũ sành một hạt đậu xanh để vơi
đi niềm thương nhớ con và cầu mong con chiến thắng trở về. Nhưng khi chiến
tranh kết thúc cũng là lúc mẹ nhận được tờ giấy báo tử thứ 3. Từ đó mẹ luôn
nâng niu chiếc hũ sành cho đến khi nó được đưa vào bảo tàng của ông thì mẹ yên
tâm nhắm mắt.


“Những hạt đỗ đó không bảo quản được nên
tôi bỏ những ngôi sao hy vọng như ước nguyện của mẹ lúc còn sống”, ông Lưu
cho hay.


Biết được việc làm đầy ý nghĩa của ông Lưu,
nhiều người đã mang kỷ vật tới tận nhà trao tặng khiến căn phòng 40 m2 dường
như bị quá tải. Các kỷ vật được xếp tầng tầng, lớp lớp với hàng trăm thứ: Quần
áo, mũ, giày, dép, đồ dùng sinh hoạt cá nhân, tem, tranh, ảnh… Nhiều kỷ vật có
người hỏi mua nhưng chủ không bán, mà tìm đến tận nhà gửi tặng ông Lưu, có
người đã tặng hàng chục kỷ vật đáng giá.

 

Khi
đã gần bước sang tuổi 70 mặc dù thương tật do chiến tranh để lại đôi lúc đau
nhức nhưng hằng ngày ông Lưu vẫn trên chiếc xe máy cũ, một mình kiên trì, bền
bỉ trên hành trình dài tìm kiếm những kỷ vật chiến tranh để nâng niu, gìn giữ.

“Ngày
nào còn sức khỏe là ngày ấy tôi còn đi kiếm tìm những kỷ vật của đồng đội, để
mọi người thấy được giá trị đáng quý mà cha ông trước đó đã hy sinh, bảo vệ dân
tộc, xây dựng bảo tàng ngày một hoàn thiện hơn”, vị cựu binh già chia sẻ.


PV – Văn Định (Vnexpress)


Similar Posts