Cựu tù Phú Quốc lập bảo tàng “có một không hai”

Trong bảo tàng của ông Bảng hiện tại, phòng trưng bày những chứng tích về chốn lao tù, đặc biệt là những chiếc đinh mà kẻ thù đã dùng để đóng vào đầu các chiến sỹ cách mạng, chiếc búa đục răng người, chiếc chảo gang chúng đun nước sôi rồi thả người vào đó, mô hình những chiếc chuồng kọp và khu biệt giamA1 rộng 17m2 giam 180 người… được xem là những hiện vật vô cùng quý giá. Ông Lâm Văn Bảng tâm sự với chúng tôi: “Tất cả công việc sưu tầm để xây dựng lên một Bảo tàng chúng tôi mong muốn như một nén hương thơm viếng các linh hồn các chiến sỹ, anh hùng liệt sỹ, đã hi sinh trong các nhà tù trong thế kỷ 20”.

Với
hơn 3000 hiện vật, hình ảnh và những di vật , Bảo tàng chiến sỹ cách
mạng bị địch bắt tù đày tại thôn Nam Quất, xã Nam Triều, huyện Phú
Xuyên, Hà Nội hiện được coi là bảo tàng phong phú nhất lưu giữ lại chứng
tích gắn liền cùng những tháng ngày của các cựu tù Phú Quốc qua hai
cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ. Điều đặc biệt hơn, công trình ý
nghĩa này do chính ông Lâm Văn Bảng, một cựu tù Phú Quốc cùng một số
đồng đội của mình tự đứng ra xây dựng sau hành trình nỗ lực suốt 20 năm
ròng rã.

Ông Bảng bên hiện vật quý giá trong bảo tàng

  Làm bảo tàng từ ký ức qua một quả bom

Gặp
chủ nhân của Bảo tàng, ông Lâm Văn Bảng chia sẻ cùng chúng tôi: “Những
ngày tổng tấn công Mậu Thân 1968, tôi bị địch bắt giam vào khám Chí Hòa
rồi lại vào nhà tù Hố Nai – Biên Hòa”. Suốt khoảng thời gian bị địch bắt
ấy, ông bị đẩy hết từ nhà tù này sang nhà tù khác, chịu nhiều trận đòn
tra tấn dã man nhưng không hề chùn bước. Những hoạt động chống đối âm
thầm trong tù khiến ông bị địch đày ra đảo Phú Quốc. 4 năm trời đi đầy
tại “địa ngục trần gian”, chính bản thân ông đã từng hứng chịu những
nhục hình, tất cả những hình ảnh đó đã trở thành kí ức không thể nào
quên. Đến năm 1973, ông được trả tự do theo Hiệp định Pari, rồi ra quân
và trở về công tác tại ngành giao thông.

Nhưng
ý tưởng xây dựng một bảo tàng chỉ bắt đầu khi ông là Hạt trưởng Hạt
quốc lộ 1, chỉ huy sửa chữa Cầu Giẽ. Một lần trong lúc làm việc, đơn vị
ông đào được một quả bom tấn nằm ngay dưới chân cầu, ông liền cho anh em
vớt lên, rút thuốc, rồi cho xây một cái bệ ngay trước cầu đặt quả bom
lên và khắc trên bệ dòng chữ “cô gái Suối Hai, chàng trai Cầu Giẽ” được
nhiều anh em công nhân và người dân chú ý.

Ông
nhận ra rằng phải làm một điều gì đó để nhắc nhở con cháu sau này biết
đến trang sử hào hùng của dân tộc. Thế là, một nhà bảo tàng được xây
ngay trên mảnh đất hương hỏa của dòng họ Lâm, vợ ông lúc đầu còn phản
đối nhưng trước quyết tâm sắt đá của ông bà cũng đành … chiều theo. Cứ
thế, ngày ngày ông rong ruổi khắp mọi nơi để đi tìm kỉ vật.

Mỗi kỉ vật là một câu chuyện

Trong
cuộc hành trình tìm kiếm khắp mọi miền Tổ quốc, có sự góp sức của nhiều
đồng đội, mỗi một kỉ vật lại gắn với một câu chuyện bi ai và hùng
tráng. Khi biết ông Lương Mạnh Dũng ở tận Khánh Hòa có chiếc bấm móng
tay năm tác dụng làm từ chiếc cà mèn bằng inox được truyền từ ông cụ
thân sinh ra ông Dũng, đến đời chú rồi đời em ông Dũng, 3 thế hệ từng bị
tù đày ở nhà tù Phú Quốc, một kỉ vật gia truyền có ý nghĩa quan trọng
như vậy họ coi trọng hơn cả tính mạng của các thành viên trong gia đình.
Nhưng khi ông Bảo thuyết công việc sưu tầm tìm kiếm để phục vụ cho mục
đích lưu lại cho con cháu còn nhớ đến trang sử hào hùng của dân tộc  ông
Dũng đã đồng ý tặng lại cho Bảo tàng.

Cựu
tù Tăng Đình Thích ở thôn Diễn Đồng xã Diễn Châu, Nghệ An trong lần
cùng đồng chí Tam đi tìm quả bom ở Nghệ An, gần đến nơi thì hết tiền.
Đồng chí Tam phải đi bộ để đồng chí Thích tranh thủ làm “xe ôm”, có tiền
mua xăng hai người tiếp tục hành trình và rồi cũng đem đủ số hiện vật
quý giá ấy góp vào Bảo tàng. Những đồ dùng của các chiến sỹ cách mạng:
chiếc xẻng đào hầm vượt ngục, bình toong, khăn giằn di, những bức thư,
chiếc đàn măng đô luyn, bím tóc làm tin…tất cả đều là những tài sản vô
giá của người chiến sỹ .

Trong
bảo tàng của ông Bảng hiện tại, phòng trưng bày những chứng tích về
chốn lao tù, đặc biệt là những chiếc đinh mà kẻ thù đã dùng để đóng vào
đầu các chiến sỹ cách mạng, chiếc búa đục răng người, chiếc chảo gang
chúng đun nước sôi rồi thả người vào đó, mô hình những chiếc chuồng kọp
và khu biệt giamA1 rộng 17m2 giam 180 người… được xem là những hiện vật
vô cùng quý giá. Ông Lâm Văn Bảng tâm sự với chúng tôi: “Tất cả công
việc sưu tầm để xây dựng lên một Bảo tàng chúng tôi mong muốn  như một
nén hương thơm viếng các linh hồn các chiến sỹ, anh hùng liệt sỹ, đã hi
sinh trong các nhà tù trong thế kỷ 20”.

 Hiện
nay bảo tàng có 15 người đều là cựu tù Phú Quốc thay phiên nhau quản lý
dựa trên 4 tự: tự nguyện đến sinh hoạt, tự túc, tự quản, tự chịu trách
nhiệm. Cùng với việc mở cửa thường xuyên để đón tiếp các đoàn khách
trong nước và nước ngoài các ông thường xuyên đưa hiện vật đi trưng bày
tại các triển lãm trong các ngày lễ, hội của dân tộc.

Hơn
20 năm miệt mài sưu tầm, lưu giữ các hiện vật và hình ảnh có giá trị
lịch sử với nhiều tư liệu gốc có một không hai, bảo tàng Chiến sỹ cách
mạng bị địch bắt và tù đầy của các cựu tù Phú Quốc thật sự đã trở thành
một địa chỉ lưu giữ những dấu tích chiến tranh, tôn vinh các anh hùng đã
hi sinh cho sự nghiệp lớn lao của dân tộc.

Bảo
tàng hiện được chia thành 2 khu chính là đền thờ các anh hùng liệt sỹ
và khu trưng bày với 9 phòng trưng bày, tại tầng hai là nơi lưu giữ hơn
200 hiện vật bút tích và hình ảnh của Bác Hồ từ năm 1911-1969 có những
bức thư chúc Tết của bác trong 9 năm liền, bản thảo nguyên những bút
tích của Bác khi sửa bài quốc ca… Khi dẫn chúng tôi đi ông Bảng còn
giới thiệu đoạn băng ghi âm trích lời Bác đọc bản tuyên ngôn độc lập vào
ngày 2/9/1945 trước toàn thể đồng bào
Nguyễn Duy

Similar Posts