Hành trình ly kỳ của cựu binh Mỹ từng giữ Nhật ký Đặng Thùy Trâm hơn 20 năm

VietTimes — Sau 45 năm “im lặng”, Carl W. Greifzu vừa trở lại Việt Nam với tư cách là cựu binh Mỹ và cũng là con rể của Bắc Ninh. Đến Hà Nội, ông tới thăm gia đình thân nhân và đến viếng mộ Anh hùng Liệt sĩ Đặng Thùy Trâm. Thêm nữa, ông còn rước di ảnh vợ mình về thăm miền quê Quan họ.

Cựu binh Mỹ Carl W. Greifzu đến ôm hôn mẹ AHLS Đặng Thùy Trâm, nghẹn ngào không nói lên lời.Cựu binh Mỹ Carl W. Greifzu đến ôm hôn mẹ AHLS Đặng Thùy Trâm, nghẹn ngào không nói lên lời.

Ông
là Carl W. Greifzu, một người Mỹ gốc Đức, một cựu binh trong chiến
tranh Việt Nam, là người có công giữ cuốn “Nhật ký Đặng Thùy Trâm” hơn
20 năm. Hơn thế, ông còn phối hợp với người vợ mình là bà Trần Thị Kim
Dung dịch cuốn sổ tay đó ra tiếng Anh từ gần 40 năm trước. Nhờ vậy mà
các cựu binh Mỹ hiểu được giá trị, ý nghĩa của cuốn sổ tay nhật ký. Họ
đã tìm mọi cách chuyển nó về Việt Nam…


Con rể đất Bắc Ninh

Vào tháng 6/1970, khi Fredric Whitehurst, một lính Mỹ, tại chiến
trường Đức Phổ (Quảng Ngãi) tính châm lửa đốt quyển sổ tay được bọc bằng
vải, thu được sau một trận càn quét, người thông dịch của ông đã cản:
“Đừng đốt. Bản thân nó đã có lửa rồi!”. Nghe lời khuyên, người lính Mỹ
ấy đã không đốt quyển sổ tay. Và “Ngọn lửa” ấy còn dẫn Fredric và người
anh trai là Robert Whitehurst (cũng là một cựu binh Mỹ trong chiến tranh
VN) làm một cuộc hành trình vượt đại dương, tình nguyện đưa nhật ký của
Đặng Thùy Trâm về với gia đình chị…

Cách đây 11 năm, cuốn nhật ký của bác sĩ, liệt sĩ Đặng Thùy Trâm qua
hơn 30 năm lưu lạc trên đất Mỹ, sau khi trở về VN đã in với số lượng
hàng trăm ngàn bản. Cùng với nhật ký “Mãi mãi tuổi 20” của liệt sĩ
Nguyễn Văn Thạc, 2 cuốn sách đã tạo nên một hiện tượng xuất bản, gây
chấn động xã hội, trở thành một sự kiện nổi bật được dư luận trong và
ngoài nước biết đến.

Nhưng còn rất ít người biết chi tiết này: Năm 1970, Sau khi Fredric
Whitehurst nhặt được cuốn sổ tay của Liệt sĩ Đặng Thùy Trâm, ông đã trao
nó cho Carl W. Greifzu, một lính Mỹ gốc Đức, có vợ là người Việt giữ
hộ. Sau hơn 20 năm, nhờ đọc bản dịch tiếng Anh tóm tắt nội dung cuốn
nhật ký của vợ mình, tham gia hiệu đích bản dịch ấy và nhận ra giá trị
của di vật đặc biệt đó, năm 1996 Carl W. Greifzu đã quyết định trao lại
nó cho Fredric Whitehurst, để chuyển về Việt Nam…

Hơn 10 năm qua, có rất nhiều cựu binh Mỹ đã tới VN thăm lại chiến
trường xưa và đến Hà Nội thăm gia đình Anh hùng liệt sĩ Đặng Thùy Trâm.
Nhưng Carl W. Greifzu – người đã giữ cuốn sổ tay nhật ký của chị Trâm
hơn 20 năm, vẫn chưa có dịp trở lại VN, kể từ sau năm 1975.

Đúng như kế hoạch đã thông báo được gửi qua email cho tôi, sáng ngày
22/3/2016, cựu binh Carl W. Greifzu, người giữ cuốn “Nhật ký Đặng Thùy
Trâm” hơn 20 năm – đã đáp chuyến bay tới Hà Nội. Đó là một người Mỹ có
mái tóc đã bạc và khá cao (tôi cao trên 1m70, nhưng chỉ đứng đến tai
ông). Tuy nhiên, là một Luật sư có tiếng ở Mỹ, trông Carl W. Greifzu rất
hiền và lịch lãm.

Nhà văn Đặng Vương Hưng tặng hoa ông Carl W. Greifzu (bên phải) và hai người thân mật trò chuyện

Khoảng 10 giờ sáng, chúng tôi cùng có mặt trên sân thượng của quán
Coffee Club ngay cạnh hồ Hoàn Kiếm để trò chuyện. Với tư cách là một nhà
văn, cựu chiến binh, tôi mua sẵn một bó hoa mang đến tặng Carl W.
Greifzu.

– Chào mừng ông đã đến Hà Nội an toàn! Tôi đã nghe người ta nói rất nhiều về ông. Rất hân hạnh được làm quen!

Tôi tặng cho Carl bó hoa tươi, rồi nói vài câu tiếng Anh theo phép
lịch sự. Nhưng thật bất ngờ khi nghe người cựu binh Mỹ trả lời bằng
tiếng Việt với giọng lơ lớ, thật dễ thương:

– Cảm ơn! Anh khoẻ không? Anh ăn cơm chưa? Anh đã có bạn gái chưa?

À, tôi quên ông ấy còn là con rể của Việt Nam. Chắc hẳn bà vợ người Việt từng dạy tiếng Việt cho ông ít nhiều. Tôi nói vui:

– Cái tên của ông phiên âm tiếng Việt đọc khó lắm. Cho phép tôi
gọi thân mật ông là “Khôn” (khôn ngoan), hoặc “Kho” (nhà kho) nhé. Ở Bắc
Ninh, quê vợ ông có Đền Bà Chúa Kho nổi tiếng lắm đó. Người ta đồn
rằng, nhiều người nhờ tới đó đi lễ mà trở nên giàu có…

Cô phiên dịch giải thích xong, Carl W. Greifzu bật cười vui vẻ. Chúng tôi đã “làm thân” với nhau rất nhanh như thế.

Ông “Kho” có mang theo hàng
trăm bức ảnh đen trắng kỷ niệm về chiến trường Quảng Ngãi những năm 1970
– 1971, trong đó có cả ảnh của Fredric Whitehurst và người phiên dịch
thời đó. Rất nhiều tư liệu và ảnh về bà Trần Thị Kim Dung – người vợ
Việt Nam quê Bắc Ninh. Đặc biệt, ông còn mang theo cả tập bản thảo hơn
trăm trang viết tay và đánh máy bản dịch đầu tiên của “Nhật ký Đặng Thùy
Trâm” ra tiếng Anh, do ông bà phối hợp thực hiện từ thập niên 80.


Bản dịch tiếng Anh đầu tiên của “Nhật ký Đặng Thùy Trâm” được thực hiện như thế nào?

Ngay sau khi được ấn hành, cùng với Nhật ký “Mãi mãi tuổi 20” của
Nguyễn Văn Thạc, “Nhật ký Đặng Thùy Trâm” đã trở thành một trong 10 sự
kiện Văn hóa nổi bật của cả nước ta năm 2005, do Bộ Văn hóa – Thông tin
bình chọn. Hơn 10 năm qua, cuốn sách đã được chuyển ngữ và dịch ra nhiều
thứ tiếng nước ngoài.

Nhưng còn rất ít người biết bản dịch tiếng Anh đầu tiên của cuốn
“Nhật ký Đặng Thùy Trâm”. Sở dĩ tôi khẳng định đây là bản dịch đầu tiên
vì nó được thực hiện từ thập niên 80 của thế kỷ trước. Bà Trần Thị Kim
Dung, người vợ Việt Nam của Carl W. Greifzu đã làm việc này và chính ông
đã trực tiếp gõ máy chữ hiệu đính cho bản thảo.

Trang đầu bản viết tay và đánh máy dịch tiếng Anh của cuốn bản thảo Nhật ký Đặng Thùy Trâm

Carl W. Greifzu nhớ lại, khoảng tháng 9 năm 1971, khi cấp trên cho
phép ông từ chiến trường Việt Nam trở về Mỹ, Fredric Whitehurst đã gửi
ông cuốn sổ tay nhật ký Đặng Thùy Trâm nhờ ông giữ hộ. Năm 1975, khi
chiến tranh Việt Nam đã kết thúc, những người lính Mỹ trở về nước, ai
cũng bận rộn với công việc mới, lo chuyện mưu sinh, nên Carl và Fredric
đã không có điều kiện gặp lại, vì họ sống ở hai bang cách xa nhau cả
ngàn cây số.

Dù chỉ ở Việt Nam trong 2 năm, nhưng ký ức về cuộc chiến vẫn luôn ám
ảnh, làm Carl W. Greifzu day dứt không nguôi. Những lúc rảnh, bà Trần
Thị Kim Dung thường dịch nghĩa những trang nhật ký của người “Nữ bác sĩ
Việt Cộng”, đọc cho chồng nghe từng đoạn. Càng ngày, những trang viết
máu lửa chiến trường ấy càng cuốn hút ông. Đến một hôm, Greifzu đã chính
thức đề nghị vợ giúp ông dịch toàn bộ cuốn nhật ký của “Nữ bác sĩ Việt
cộng” ra giấy, để nhiều người, đặc biệt là các cựu chiến binh Mỹ cùng
được đọc.

Bà Trần đồng ý và hưởng ứng ngay. Tuy nhiên, công việc dịch nghĩa
diễn đạt lại theo lời nói và dịch viết ra bản thảo rất khác nhau. Bà
Trần đã “đánh vật” với từng trang viết và vất vả nhiều tháng trời. Ông
Greifzu đã trợ giúp vợ bằng cách tự đánh máy chữ và hiệu đính bản thảo
vì thời đó, nhiều người Mỹ vẫn còn dùng máy chữ, chưa có sẵn máy vi tính
như bây giờ. Rồi cuối cùng bản thảo dịch cũng hoàn thành.

Bản thảo bà Dung viết tay được sử dụng bằng loại giấy có dòng kẻ khổ
lớn, đục lỗ một bên lề, đóng kẹp như tài liệu lưu trữ trong hồ sơ, để
sửa chữa và lưu giữ cho dễ dàng. Phần bản thảo viết tay gồm 102 tờ giấy,
được viết trên cả 2 mặt trước và sau. Phần bản thảo do ông Greifzu đánh
máy dày 121 trang, loại chữ nhỏ, trên một mặt giấy. Hầu như trang nào
cũng được thêm bớt và sửa chữa nhiều lần bằng chữ viết tay.

Carl W. Greifzu cho biết, ông và bà Dung đã thuộc lòng nhiều trang
nhật ký của người “Nữ bác sĩ Việt Cộng” anh hùng ấy. Bởi đó là một phần
cuộc đời của vợ chồng ông. Những năm sau đó, bà Dung đã photo thêm nhiều
bản dịch đã được văn bản hóa nêu trên, để chồng mình gửi tặng cho những
người bạn cựu binh Mỹ cùng đọc nó, giúp họ hiểu thêm về cuộc chiến
tranh Việt Nam…

Khoảng năm 1996, Fredric Whitehurs tìm đến thành phố nơi vợ chồng
Carl W. Greifzu đang sống. Họ vừa ăn trưa cùng nhau, vừa ôn lại những kỷ
niệm tại chiến trường Việt Nam. Carl đã quyết định trao lại cuốn sổ tay
“Nhật ký Đặng Thùy Trâm” cho Fredric. Và đoạn kết có hậu ở Việt Nam thì
chúng ta đã biết…

Vốn tính khiêm nhường, Carl W. Greifzu rất ít nói về bản thân. Ông tự
nhận là mình chỉ góp một phần nhỏ vào việc cùng các cựu binh Mỹ giữ gìn
và trao lại cuốn “Nhật ký Đặng Thùy Trâm” cho Việt Nam.

Ông Carl W. Greifzu trao tặng Nhà văn Đặng Vương Hưng bản dịch tiếng Anh đầu tiên của “Nhật ký Đặng Thùy Trâm”

Carl W. Greifzu, người giữ cuốn “Nhật ký Đặng Thùy Trâm” hơn 20 năm
đã trực tiếp trao tặng tôi tài liệu rất quý: Bản dịch tiếng Anh đầu tiên
của “Nhật ký Đặng Thùy Trâm”!

Trước khi tiếp nhận 2 tập bản thảo gốc, tôi đề nghị Carl W. Greifzu
viết mấy chữ đề tặng vào phong bì tài liệu. Là một luật sư, ông cẩn
trọng hỏi lại: “Nên ghi như thế nào nhỉ”? Ở Việt Nam ghi ngày và tháng
trước, hay là năm trước? Rồi ông lấy mấy tờ khăn giấy có sẵn trên bàn
café, thử nháp trước tới 2 lần… Cuối cùng, Carl W. Greifzu đã chính thức
viết, tạm dịch như sau: “Thay mặt Trần Thị Kim Dung, tôi vui mừng trao
cho Đặng Vương Hưng, vì lợi ích của nhân dân Việt Nam, bản dịch gốc ra tiếng
Anh về Nhật ký của Bác sĩ Đặng Thùy Trâm. Hà Nội, tháng 3, ngày 23 năm
2016. Carl W. Greifzu”

Bút tích đề tặng ghi trên tập bản thảo gốc.


Người vợ Việt của cựu binh Mỹ Carl W. Greifzu

Với sự cộng tác, trợ giúp của chồng mình, bà Dung là người đầu tiên
dịch “Nhật ký Đặng Thùy Trâm” ra tiếng Anh. Nhờ bản dịch này mà các cựu
binh Mỹ hiểu được giá trị cuốn sổ tay ấy và họ đã quyết định tìm mọi
cách trao trả cho gia đình Liệt sĩ Đặng Thùy Trâm…

Ảnh cưới của ông Carl W. Greifzu và bà Trần Thị Kim Dung (ảnh chụp năm 1972).

Tên đầy đủ của bà là Trần Thị Kim Dung. Theo một tài liệu, do Carl W.
Greifzu cung cấp cho biết: Bà Dung sinh năm 1931, quê tại Yên Lãng –
Phúc Yên. Nhưng lớn lên và gắn bó tại Niềm Xá – Bắc Ninh. Cha là Trần
Văn Trùng và mẹ là Nguyễn Thị Dĩnh (*). Gia đình bà Dung từ Bắc di cư
vào Nam từ rất sớm. Khoảng năm 1948, khi mới 17 tuổi, bà đã sang Đài
Loan, rồi sang Mỹ học tập…

Bà Trần Thị Kim Dung từng làm nhân viên phiên dịch cho Tòa đại sứ của
chính quyền Sài Gòn cũ tại Đài Loan. Tại đây, bà đã nhiều lần gặp ông
Ngô Đình Diệm, từ khi ông này còn chưa làm Tổng thống chế độ Sài Gòn,
rồi bị sát hại trong một cuộc đảo chính. Cuối thập niên 60 của thế kỷ
trước, bà Dung chuyển sang Mỹ, làm nhiệm vụ dạy tiếng Việt cho một số
lính Mỹ trước khi họ sang chiến trường Việt Nam.


Link Video ông Carl W. Greifzu về thăm quê vợ tại Bắc Ninh:
https://www.youtube.com/watch?v=HDAxYBmk9BQ&feature=youtu.be

Carl W. Greifzu nhớ lại: Ông gặp bà Trần
Thị Kim Dung năm 1969 trong một lớp học tiếng Việt cho lính Mỹ. Năm đó,
Greifzu mới 26 tuổi, kém bà Dung tới 12 tuổi. Nhưng ông đã bị cô giáo
làm cho “say nắng” ngay từ cái nhìn đầu tiên. “Thời đó, bà ấy là một phụ
nữ đẹp lắm. Cả lớp chúng tôi đều mê cô giáo gốc Việt ấy – Greifzu thú
nhận – Giờ nghỉ, tôi đánh bạo hỏi: Thưa, cô đã có bạn trai chưa? Bà ấy
hóm hỉnh trả lời: “Có rồi. Tất cả các anh đây tôi đều coi là bạn”. Tôi
chẳng chịu, bảo: “Không, ý tôi là chỉ một người duy nhất. Có thể kết hôn
ấy!”.

“Chúng tôi yêu nhau từ đó – gương mặt Greifzu ánh lên niềm hạnh phúc
khi kể lại chi tiết này – Trước khi sang tham chiến tại Việt Nam, tôi
xin đính hôn với bà Dung, nhưng chưa làm lễ cưới, vì sợ làm lỡ dở cuộc
đời bà. Những ngày ở Việt Nam, chúng tôi vẫn đều đặn viết thư cho nhau…
Sau khi từ Việt Nam trở về Mỹ năm 1971, chúng tôi đã làm lễ cưới…”.

Dù hai người không có con, nhưng Trần Thị Kim Dung và Carl W. Greifzu
đã sống hạnh phúc bên nhau 45 năm. “Lá rụng về cội”, những năm cuối
đời, bà Dung luôn có một khát khao cháy bỏng là được một lần được về
Việt Nam để thăm lại miền quê Quan họ Bắc Ninh, nơi bà đã sinh ra và lớn
lên. Những đáng tiếc là ước nguyện cuối đời ấy bà đã không thực hiện
được. Bà Dung đã mất tại Mỹ năm 2015, hưởng thọ 85 tuổi!

Tới thăm Việt Nam lần này, Greifzu mang theo một sứ mệnh thiêng liêng
là thực hiện di nguyện của bà Dung về thăm quê hương, với tư cách là
con rể của Bắc Ninh! Theo gợi ý của tôi, Greifzu đã nhờ người phóng to
một bức chân dung đẹp nhất của vợ mình khi còn sống để cựu binh Mỹ Carl
W. Greifzu sẽ mang theo di ảnh chân dung của bà Trần Thị Kim Dung cùng
về Bắc Ninh. Ông tin rằng linh hồn vợ mình sẽ cùng về thăm quê với ông.
Mỗi bước đi của ông tại Bắc Ninh, đều như có bà vợ đã chung sống hạnh
phúc với ông gần nửa thế kỷ đi cùng.

Ông Greifzu thứ hai trân trọng mang theo di ảnh vợ về quê hương Bắc Ninh.

Và sáng thứ Bảy, 26/3, người đàn ông Mỹ cao lớn, tóc bạc trắng ấy, đã
thực hiện chuyến rước di ảnh của vợ về thăm quê với tâm trạng xúc động
rất khó diễn tả thành lời…

Bắc Ninh trong tâm tưởng của Greifzu là vùng đất cổ, cũ kỹ, nghèo khó
và dân cư thưa thớt của những năm 30 – 40 của thế kỷ trước, trong lời
kể của bà Kim Dung…

Bởi thế, khi xe đưa ông đến thành phố của những điệu dân ca Quan họ
nổi tiếng đã được UNESCO vinh danh là di sản phi vật thể, ông thốt lên:
Sao nhiều nhà cao tầng đẹp thế! Nhiều con gái xinh thế! Mà người và xe
cũng thoáng hơn Hà Nội rất nhiều!

Ông tặng hoa các Liền chị Quan họ.

Bắc Ninh, quê bà Trần Thị Kim Dung người vợ yêu thương của Carl
W. Greifzu là vậy! Dù chuyện đi chỉ ngắn ngủi chỉ trong một ngày, nhưng
cựu binh Mỹ đã luôn mang theo những tấm chân dung của người vợ mới qua
đời cách đây 4 tháng. Khi nghe những Liền chị hát mấy làn điệu Quan họ,
dù không hiểu nghĩa, nhưng ông vẫn cảm nhận được và nghẹn ngào, rưng
rưng…

“Hãy yêu thương nhau khi còn sống”!

Có lẽ Chủ Nhật (27/3) là một trong những ngày đáng nhớ nhất trong
cuộc đời cựu binh Carl W. Greifzu – Người giữ cuốn “Nhật ký Đặng Thùy
Trâm” hơn 20 năm và cùng vợ ông dịch nó ra tiếng Anh từ gần 40 năm
trước.

Carl W. Greifzu dậy từ rất sớm, nhờ cô phiên dịch đưa ra Nhà thờ Lớn
Hà Nội, nhân ngày Lễ Phục sinh. Ông ngạc nhiên khi ở Việt Nam cũng có
những nhà thờ đã hàng trăm năm tuổi như thế.

Ông thân mật trò chuyện với bà Đoàn Thị Ngọc Trâm tại nhà AHLS Đặng Thùy Trâm.

Đúng 9 giờ 30 sáng, chúng tôi đón ông cùng lên taxi đến đến nhà bà
Doãn Ngọc Trâm (thân mẫu của Anh hùng Liệt sĩ Đặng Thùy Trâm) tại ngõ
135 phố Đội Cấn. Đã từ lâu, gia đình bà coi tôi như con cháu trong nhà.
Vì đã hẹn trước, nên các chị Đặng Hiền Trâm, Đặng Phương Trâm và Đặng
Kim Trâm đều đang đợi sẵn và ra tận cửa để đón Carl W. Greifzu.

Năm nay đã 92 tuổi, lại bị chứng bệnh đau chân, nên người mẹ của
người nữ Anh hùng liệt sĩ phải ngồi đợi trên lầu. Khi người cựu binh Mỹ
vừa bước lên, bà cụ đứng dậy nói những câu chào hỏi bằng tiếng Pháp:

– Cảm ơn ông đã đến. Cảm ơn anh đã giữ gìn cuốn sổ tay nhật ký
của con gái tôi và dịch nó ra tiếng Anh. Chúng tôi đợi anh đã lâu lắm
rồi! Mấy lần trước, khi Fredric Whitehurst sang thăm Việt Nam, mỗi lần
đến nhà tôi chơi, đều có nhắc đến anh…

Carl W. Greifzu lúng túng cảm động chào lại, rồi hai người ôm nhau nghẹn ngào không nói nên lời.

Ông Carl W. Greifzu và đoàn kính cẩn thắp hương trước bàn thờ AHLS Đặng Thùy Trâm.

Người cựu binh Mỹ xin phép thắp hương trên bàn thờ Anh hùng liệt sĩ
Đặng Thùy Trâm và vái lạy như phong tục Việt Nam. Ông quan sát căn phòng
nhỏ và chợt như reo lên, vì phát hiện ra tấm ảnh quen thuộc có trong
cuốn số tay nhật ký đang treo trên tường nhà…

Chị Kim Trâm đưa ra bản photo cuốn số tay nhật ký được đóng bìa cứng cho Carl W. Greifzu và hỏi:

– Anh có nhận ra những dòng chữ viết này không? Bút tích của chị Thùy Trâm tôi viết đó!

Người cựu binh Mỹ gật đầu và xúc động:

– Nhận ra chứ. Nhờ bản dịch của Kim Dung mà tôi đã hiểu đến thuộc
lòng nội dung nhiều trang. Nhưng tôi nhớ cuốn sổ gốc kia cỡ chữ nhỏ hơn
nhiều…

– Vâng, bản chính cuốn của cuốn sổ tay nhật ký gia đình đang nhờ
lưu giữ bên Mỹ. Đây là bản sao, chúng tôi đã phóng to cỡ chữ lên cho dễ
đọc.


Link Video: Ông Carl W. Greifzu tới thăm gia đình AHLS Đặng Thùy Trâm:
https://www.youtube.com/watch?v=kMUUBkViXuM&feature=youtu.be


Chờ cho nhóm phóng viên Truyền hình kỹ thuật số ghi hình mẹ Doãn Ngọc
Trâm trò chuyện với Carl W. Greifzu xong, chúng tôi hối thúc ông lên
đường ra nghĩa trang cho kịp trước 12 giờ trưa.

Ngày Chủ nhật, Nghĩa trang Liệt sĩ Từ Liêm không đông lắm. Tôi thấy Carl W. Greifzu bước xuống xe với tâm trạng rất lạ.

Ông Carl W. Greifzu bỗng quỳ xuống bên cạnh mộ LS Đặng Thùy Trâm và thầm thì điều gì đó bằng tiếng Anh.

Sau khi thành kính thắp hương vái lạy trước mộ người Anh hùng Liệt sĩ
đúng hướng dẫn của cô phiên dịch, ông bỗng quỳ xuống bên cạnh mộ thầm
thì điều gì đó bằng tiếng Anh. Tôi đã kịp ghi lại giây phút hiếm hoi ấy:
Người cựu binh Mỹ với mái tóc đã bạc ngồi lặng lẽ suy tư giữa nghĩa
trang, xung quanh là các ngôi mộ của các Liệt sĩ Việt Nam với rất nhiều
hoa và hương khói. Carl W. Greifzu dùng điện thoại ghi lại từng chi tiết
nhỏ những hình ảnh và dòng chữ có trên bia mộ của Anh hùng Liệt sĩ Đặng
Thùy Trâm…

Carl W. Greifzu dùng điện thoại ghi lại từng chi tiết nhỏ trên ngôi mộ.

Một cơn gió nổi lên, thổi nắm hương cháy bùng thành ngọn lửa. Người
phiên dịch kéo ông đứng lên: “Chúng ta về thôi. Còn rất nhiều việc đang
chờ và chương trình chiều nay nữa”. Carl W. Greifzu như bừng tỉnh. Ông
dụi mắt đứng dậy, thành kính cúi người chào vĩnh biệt người nữ Anh hùng
đã mang ấn tượng sâu đậm không bao giờ phai mờ trong cuộc đời mình.
Người nữ chiến sĩ của đối phương một thời, vừa xa xôi lại vừa thật gần
gũi với ông. Dường như có ai đó đã thì thầm với Carl W. Greifzu rằng: Sự
trở về và sức lan tỏa của cuốn nhật ký cho thấy, nó như một nhịp cầu
gắn kết những con người vốn ở 2 chiến tuyến gần nhau hơn, xóa nhòa
khoảng cách hận thù trong quá khứ. Có lẽ, đó là điều lớn hơn cả mà người
Anh hùng Đặng Thùy Trâm đã để lại cho thế giới này.

Ra khỏi Nghĩa trang Liệt sĩ Từ Liêm, Carl W. Greifzu cứ nhắc mãi câu
nói nổi tiếng có trong “Nhật ký Đặng Thùy Trâm”, nay đã được khắc nổi
trên mộ của chị: “Hãy yêu thương nhau khi còn sống”!

Ông Carl W. Greifzu chụp ảnh kỷ niệm cùng Nhà văn Đặng Vương Hưng trước khi ông rời Hà Nội.

Ngày hôm nay, 29/3/2016, cựu binh Mỹ Carl W. Greifzu sẽ bay vào Thành
phố Hồ Chí Minh, dừng lại đôi ngày trước khi về Mỹ. Đã ngoài 70 tuổi,
không biết ông còn có điều kiện trở lại VN – Vùng đất “máu lửa một thời”
đã gắn bó cuộc đời ông với bao kỷ niệm vui buồn một lần nữa không?

Hà Nội, 29/3/2016

Nhà văn Đặng Vương Hưng

______________

* Quý vị bạn đọc biết thông tin gì về gia đình bà Trần Thị Kim
Dung, xin làm ơn cung cấp cho chúng tôi biết để bổ sung tư liệu thêm đầy
đủ
.


Similar Posts