Những vụ lừa đảo tài chính gây chấn động thế giới

Lịch sử thế giới đã chứng kiến không biết bao nhiêu vụ lừa đảo với muôn hình vạn trạng. Lật lại hồ sơ những kẻ lừa đảo két tiếng nhất sẽ đem đến cho chúng ta một góc nhìn hoàn toàn mới về những “thiên tài” không được đặt đúng chỗ này.

Chỉ trong 1 khoảng thời gian ngắn, đã có tổng cộng hơn 150 vụ lừa đảo
được phanh phui. Từ Ponzi trở thành từ thông dụng tính từ sau vụ lừa đảo
của Benard Madoff.

Hàng chục nghìn nhà đầu tư Mỹ, rất nhiều người trong số đó mất toàn bộ
tiền tiết kiệm của cả cuộc đời, phải chứng kiến hàng trăm tỷ USD tan
thành mây khói.

Quy mô của các vụ lừa đảo thì ngày càng được mở rộng. Cùng lật lại hồ
sơ của nhiều thập kỷ trước để xem ai là người đã khởi xướng mô hình lừa
đảo đa cấp Ponzi

William Miller, “cha đẻ” của Ponzi

10 vụ lừa đảo tài chính gây chấn động thế giới

William Miller, được coi là “cha đẻ” của Ponzi

Kiểu lừa đảo kiểu Ponzi này đã được một thủ thư có tên William Miller ở
Brooklyn khởi xướng. Vào năm 1899 Mille đã lập lên 1 công ty có tên là
Franklin Syndicate.

Ông ta đã kêu gọi mọi người đầu tư và hứa sẽ trả lãi suất 10% mỗi tuần.
Nhiều người đã vét sạch những đồng tiền mồ hôi nước mắt của mình để góp
vào công ty của Miller. Lúc này, Miller được đặt biệt danh “520%” – chỉ
mức lãi suất cả năm mà ông ta hứa với các nhà đầu tư.

Siêu lừa này tuyên bố ông ta có một bí quyết để nắm bắt cách kinh doanh
của các công ty ăn nên làm ra. Tuy nhiên, vụ việc rồi cũng đến lúc vỡ
lở. Miller lừa của các nhà đầu tư 1 triệu USD, tương đương với 25 triệu
USD ngày nay.

Ông ta bị kết án 10 năm, nhưng chỉ phải ngồi 5 năm trong nhà đá. Sau
khi được thả tự do, Miller đến Long Island kiếm sống bằng cách mở một
cửa hiệu tạp hóa.

Charles Ponzi

Charles Ponzi (3/3/1882–18/1/1949) là một người nhập cư Italia đến Hoa
Kỳ và đã trở thành một trong những người lừa đảo siêu nhất trong lịch sử
Hoa Kỳ.

10 vụ lừa đảo tài chính gây chấn động thế giới

Kiểu lừa Ponzi được đặt theo tên Charles Ponzi, vì cú lừa mà ông ta thực hiện đã khiến cả nước Mỹ phải chấn động vào thời đó

Nhiều thông tin về cuộc đời của Charles Ponzi hơi khó xác định do ông
có xu hướng phịa và thêm thắt màu mè vào sự thật về bản thân mình.

Bản thân Charles Ponzi không phải là người đầu tiên “thiết kế” ra kiểu
lừa đảo Ponzi, nhưng kiểu lừa này được đặt theo tên ông ta vì cú lừa mà
ông ta thực hiện đã khiến cả nước Mỹ phải chấn động vào thời đó.

Năm 1919, gã người Italy nhập cư vào Mỹ này hứa với các nhà đầu tư
rằng, họ sẽ kiếm đậm bằng cách mua tem thư quốc tế từ các quốc gia khác
rồi đổi lấy tem thư Mỹ.

Để hợp pháp hóa chương trình lừa đảo của mình, Ponzi đã mở ra công ty mang tên “Securities Exchange Company” ở Boston.

Ponzi “quay vòng” bằng cách dùng tiền của những nhà đầu tư mới để trả
cho các nhà đầu tư đã góp vốn từ trước, đồng thời bỏ túi nhiều triệu
USD. Cho tới khi đổ bể, vụ lừa đảo này khiến các nhà đầu tư mất trắng 20
triệu USD, đồng thời khiến 6 ngân hàng phá sản.

Gerald Payne

10 vụ lừa đảo tài chính gây chấn động thế giới

Đây là một trong những vụ lừa đảo mang danh nhà thờ lớn nhất trong lịch sử Mỹ

Gerald Payne là cựu lãnh đạo của Giáo hội Quốc tế (GMIC) . Vào giữa
thập niên 1990, Payne dùng nhân danh nhà thờ để thuyết phục gần 18.000
người góp vốn cho ông ta, hứa sẽ trả lãi lớn thông qua việc đầu tư vào
vàng, bạc và trái phiếu nước ngoài.

Trên thực tế, Payne đã dùng séc để rút tiền dưới mức giới hạn thông báo
10.000 USD nhằm không bị phát hiện. Tuy nhiên, do Payne rút tiền bằng
séc rất nhiều lần nên đã bị Thuế vụ Mỹ chú ý.

Khi ra tòa, Payne cho biết, số tiền đã bị dùng làm quà biếu chứ không
phải được đầu tư.  Và vụ lừa đảo Ponzi của Gerald Payne lấy mất của các
nhà đầu tư gần 500 triệu USD.

Nhưng gây ấn tượng hơn cả là cách rút tiền của siêu lừa này. Đây là một
trong những vụ lừa đảo mang danh nhà thờ lớn nhất trong lịch sử Mỹ.

Tại tòa án liên bang Tampa, Gerald Payne đã bị kết án 27 năm tù giam,
với các tội danh lừa đảo, rửa tiền… còn vợ ông ta là Betty cũng phải
ngồi tù 12 năm rưỡi.

David Dominelli

10 vụ lừa đảo tài chính gây chấn động thế giới

David Dominelli

Năm 1979, Domilelli mở một công ty ở California, Mỹ và hứa trả cho
những nhà đầu tư góp vốn sớm mức lãi 40-50%. Đây là một vụ lừa đảo Ponzi
kinh điển trong thời gian này.

Cách thức hoạt động của Dominellini là dùng tiền của nhà đầu tư đến sau
trả cho nhà đầu tư đến trước, huy động được tới 80 triệu USD.

Nhưng đến năm 1983, gần 1.500 nhà đầu tư đã biết mình bị mắc bẫy của
siêu lừa này, khiến ông ta dần dần không thể đáp ứng được khả năng rút
vốn nữa.

Vào năm 1985, Dominelli bị kết án 20 năm tù giam và được tha bổng sau
khi thụ án 10 năm. Ông ta qua đời vào năm 2009 tại Chicago.

Vụ lừa đảo Ponzi ở Albania

Vào năm 1997, một vụ Ponzi khổng lồ ở Albiania đổ bể, đẩy nước này rơi
vào cảnh hỗn loạn tài chính, đồng thời châm ngòi cho một cuộc nổi dậy
lớn, lật đổ chính phủ và khiến hơn 2.000 người dân thiệt mạng.

Mấy năm trước đó, Albania bước vào thời kỳ quá độ sang cơ chế thị
trường tự do sau nhiều năm nằm dưới sự thống trị của chế độ độc tài
Enver Hoxha.

Lúc này, hệ thống tài chính còn sơ khai ở thời điểm quá độ của Albania
nằm dưới sự thống trị của một loạt những kế hoạch Ponzi hứa trả nhà đầu
tư mức lãi lớn.

Hơn 2/3 người dân Albania đã sập bẫy chiêu lừa này vì lóa mắt trước cơ
hội giàu lên nhanh chóng. Thậm chí, Chính phủ Albania còn công khai phê
chuẩn hoạt động của một số công ty lừa đảo này.

10 vụ lừa đảo tài chính gây chấn động thế giới

Mất tiền, người dân đổ ra đường để phản đối Chính phủ

Đến đầu năm 1997, người dân Albania bị mất tổng cộng hơn 1,2 tỷ USD.
Mất tiền, người dân đổ ra đường để phản đối Chính phủ, cho rằng nhà chức
trách hưởng lợi từ những kẻ lừa đảo. Về sau, Liên hiệp quốc phải can
thiệp để lập lại trật tự ở nước này.

Ngày 28/3/1997, Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc đã ra Nghị quyết 1101,
cho phép sử dụng quân đội để đảm bảo an ninh tại Albania. Ngày
15/4/1997, khoảng 7.000 binh lính đã tham gia chiến dịch Sunrise
Operation do Italia dẫn đầu để khôi phục lại trật tự cho Albania.

Có thể nói, cú lừa Ponzi là bài học đắt giá cho chính phủ Albania trong
giai đoạn chuyển đổi nền kinh tế, nhất là trong lĩnh vực quản lý tài
chính và tiền tệ.

Tom Petters

10 vụ lừa đảo tài chính gây chấn động thế giới

Tom Petters đã bị kết án 50 năm tù vì lừa đảo và rửa tiền

Năm 2010, doanh nhân bang Minnesota – Tom Petters đã bị kết án 50 năm
tù vì lừa đảo và rửa tiền trong một vụ Ponzi lên tới 3,65 tỷ USD. Lĩnh
án khi đã 52 tuổi, có lẽ Petters đến chết vẫn chưa ra khỏi nhà đá. Đây
được xem là vụ Ponzi lớn thứ ba trong lịch sử sau vụ Bernie Madoff và vụ
Alan Stanford.

Petters từng là CEO kiêm Chủ tịch Tập đoàn Petters Group Worldwide. Ông
ta cùng những kẻ đồng lõa đã thuyết phục các nhà đầu tư rót tiền cho họ
mua thiết bị điện máy, rồi bán cho các hãng bán lẻ như Costco hay Sam’s
Club. Nhưng trên thực tế, Petters dùng tiền này cho các hoạt động kinh doanh khác của ông ta và trả lãi cho các nhà đầu tư khác.

Cuộc sống xa hoa của Petters chỉ kết thúc khi vào năm 2008, Deanna
Coleman – Phó Chủ tịch Tập đoàn Petters Group Worldwide đã giúp Petters
lừa đảo suốt 10 năm qua bị tố cáo và điều tra.

Lou Pearlman

Lou Pearlman là người đã tạo ra hai nhóm nhạc đình đám thập niên 90 – Backstreet Boys và ‘NSync. Tuy nhiên, ông ta cũng là kẻ lừa đảo nổi tiếng theo mô hình Ponzi.

Pearlman đã thành lập một công ty ảo có tên Dịch vụ Du lịch
xuyên lục địa. Sau đó, ông ta mồi chài các nhà đầu tư lắm tiền nhiều
của mua cổ phiếu công ty khi trưng ra các tờ khai thuế, số liệu tài
chính giả mạo, thậm chí là cả vé VIP đến các buổi biểu diễn của hai nhóm
nhạc.

10 vụ lừa đảo tài chính gây chấn động thế giới

Lou Pearlman là người đã tạo ra hai nhóm nhạc đình đám thập niên 90 – Backstreet Boys và ‘NSync

Pearlman đã tạo ra 1 mạng lưới lừa đảo rất tinh vi. Ông ta còn lấy tên một công ty dịch vụ tư vấn
qua điện thoại có tên Cohen & Siegel để làm hãng kiểm toán bảo đảm
cho các văn bản tài chính. Trùm lừa đảo này còn dùng tờ khai thuế giả
nộp cho ngân hàng và tạo ra một chi nhánh nhà băng giả tại Đức để tăng uy tín.

Vụ lừa đảo của Pearlman kéo dài tới hơn 20 năm. Tổng cộng, Pearlman đã
lừa được 300 triệu USD từ 1.000 nhà đầu tư cá nhân, rất nhiều trong số
đó là bạn bè và họ hàng của ông ta.

Nhiều ngân hàng
như Bank of America hay Washington Mutual cũng rót vào công ty này 150
triệu USD. Trong tất cả phi vụ, ông ta đều cam kết trả lãi cao hơn các
khoản đầu tư truyền thống. Dĩ nhiên, lợi nhuận trả cho người đi trước
đều lấy từ người đến sau.

Các công tố viên cho biết từ năm 2003 đến 2006, Pearlman nhận 118 triệu
USD tiền đầu tư. Trong đó, ông ta trả 43 triệu USD cho nhà đầu tư, rồi
chi 38 triệu USD cho bản thân.

Tuy nhiên, việc làm
của ông ta bị phát giác vào năm 2006. Pearlman đã tìm cách bỏ trốn,
nhưng bị bắt khi đang trên đường tẩu thoát sang Indonesia. Năm 2008, ông
ta bị đem ra xét xử và kết án 25 năm tù giam.

Norman Hsu

10 vụ lừa đảo tài chính gây chấn động thế giới

Cựu nhân viên huy động vốn cho Đảng Dân chủ của Mỹ – Norman Hsu

Năm 2009, cựu nhân viên huy động vốn cho Đảng Dân chủ của Mỹ – Norman
Hsu đã bị buộc tội điều hành đường dây lừa đảo kiểu Ponzi với quy mô 60
triệu USD.

Hsu tìm mọi cách thuyết phục nhà đầu tư đổ tiền vào công ty Next
Components của ông ta, cam kết trả lợi nhuận 14-24% cứ mỗi 70-130 ngày.
Tuy nhiên, ông ta sau đó lại dùng số tiền này trả cho nhà đầu tư trước,
trả lương nhân viên, đóng góp cho các chiến dịch chính trị và ăn chơi xa
xỉ.

Khi vụ việc bị phát hiện, các chính trị gia từng nhận tiền đóng góp từ
Hsu như  Hillary Clinton, Eliot Spitzer, Andrew Cuomo, Barack Obama hay
Al Franken đều quyên hết tiền cho từ thiện. Hsu sau đó bị kết án 24 năm
tù.
Ông trùm Madoff và cú lừa 50 tỷ USD

Bernie Madoff được xem là biểu tượng của tội phạm tài chính hiện đại.
Năm 2008, ông cựu Chủ tịch sàn giao dịch Nasdaq bị cáo buộc vận hành một
vụ lừa đảo Ponzi trị giá 50 tỷ USD, lớn nhất trong lịch sử.

Madoff thành lập Công ty Đầu tư Chứng khoán
Bernard L. Madoff Investment Securities LLC năm 1960 và điều hành
một quỹ quản lý đầu tư riêng rẽ khác. Công ty của Madoff hoạt
động theo hình thức tư vấn đầu tư và điều hành các quỹ đầu tư với tổng số tài sản khoản 17 tỷ USD.

Ông là một trong những sáng lập viên của sàn Nasdaq và là chủ tịch sàn
này từ những năm 1990. Cho đến năm 2001, công ty của ông vẫn là một
trong 3 nhà tạo lập thị trường lớn nhất trên sàn Nasdaq, và là doanh nghiệp môi giới lớn thứ ba tại Sở Giao dịch chứng khoán New York (NYSE).

Madoff được coi như một thế lực ngầm trên thị trường. Các quỹ đầu tư
của công ty này hấp dẫn các nhà đầu tư bởi lời hứa lợi nhuận cao và chi
phí thấp. Vì thế nhiều cá nhân và doanh nghiệp đã đầu tư vào quỹ của Madoff thông qua các đối tác của công ty này và ký gửi cho ông ta hàng chục tỷ USD.

Đổi lại, Madoff trả cho họ lãi suất rất cao, luôn ở mức 2 con số. Điều này gây khó hiểu cho giới phân tích vì hoạt động kinh doanh
của các công ty của Madoff đều thu được lợi nhuận rất cao và đều đặn.
Ngay cả trong cuộc khủng hoảng tài chính đang hoành hành trên toàn cầu,
Madoff vẫn được cho là không bị ảnh hưởng và ông luôn có đủ tiền mặt để
trả cả gốc lẫn lãi mỗi khi các nhà đầu tư cần.

10 vụ lừa đảo tài chính gây chấn động thế giới

Cú lừa thế kỷ của Madoff chẳng khác nào thảm hoạ sóng thần quét sạch các tổ chức tài chính trên thế giới

Các chuyên gia tư vấn các quỹ đầu tư đều cho rằng, không có một chiến lược kinh doanh nào trên thế giới
có thể đạt hiệu quả kinh khủng như vậy. Tuy nhiên, với uy tín của
Madoff qua hàng loạt các chức vụ quan trọng mà ông ta từng nắm giữ thì
mọi mối nghi ngờ như trên đều bị đánh tan.

Mọi việc chỉ thực sự bị phanh phui khi ông này tự thừa nhận tội lỗi của
mình vào ngày 11/12/2008. Ông thú nhận rằng, bản thân ông cũng không
thể biện hộ cho những tội lỗi mà mình đã gây ra. Ông nói: “Tất cả chỉ là
một sự dối trá to lớn. Thực chất đây là một dây hụi khổng lồ”.

Trong suốt nhiều năm, Madoff đã sử dụng uy tín để lừa các nhà đầu tư
vào tròng với một mánh lới lừa đảo không có gì là mới. Chiêu lừa đảo của
ông ta được gọi là mánh lừa Ponzi (một chương trình lừa đảo đa cấp).

Theo đó những kẻ lừa đảo thu hút nhà đầu tư bằng việc hứa sẽ trả lãi
suất cao cho khoản tiền đầu tư của họ. Hoạt động lừa đảo chỉ đơn giản là
lấy tiền của nhà đầu tư sau để trả cho nhà đầu tư trước. Hàng loạt ngân hàng, tổ chức tài chính trên thế giới sau đó đã phải thừa nhận họ đã sập bẫy của Madoff.

Danh sách những nạn nhân của Madoff ngày một dài hơn và trong đó có rất nhiều tên tuổi các ngân hàng hàng đầu trên thế giới như Santander của Tây Ban Nha, ngân hàng Anh HSBC, ngân hàng Hoàng gia Scotland, ngân hàng BNP của Pháp, ngân hàng Nomura (Nhật Bản)…

Không chỉ có các thể chế tài chính mà những tổ chức nhân đạo cũng bị
ảnh hưởng. Nhiều tổ chức nhân đạo đã phải đóng cửa và sa thải nhân viên
sau khi bị mất toàn bộ tiền vào quỹ của Madoff.

Ngày 10/3/2009, phiên tòa xét xử  Madoff đã diễn ra. Vì sự an toàn, ông
Madoff được mặc áo giáp cùng với bộ áo vét. Ông đến tòa sớm hơn ba
tiếng đồng hồ vì nhà chức trách muốn tránh nguy cơ ông bị đụng độ với
những người đầu tư bị sạt nghiệp.

Theo cáo trạng,  Madoff bị truy tố với 11 tội danh như, lừa đảo, khai
man, rửa tiền quốc tế… Cuối cùng, Madoff  bị kết án 150 năm và hiện
đang bóc lịch trong trại giam.

Có thể nói cú lừa thế kỷ này của Madoff chẳng khác nào thảm hoạ sóng thần quét sạch các tổ chức tài chính trên thế giới.

 
Allen Stanford

Stanford là một trong những trùm lừa đảo tài chính nổi tiếng nhất trong
lịch sử. Allen Stanford đã phải ra hầu tòa tại Mỹ vì đã vận hành một
chương trình lừa đảo đa cấp khiến 30.000 nhà đầu tư “sập bẫy” và mất
sạch tổng số tiền 7 tỷ USD.

Stanford từng là một trong những tỷ phú tài chính nổi tiếng của Mỹ, có
lối sống xa hoa, sở hữu nhiều biệt thự, du thuyền, và thậm chí cả một
sân bóng cricket ở quần đảo Antigua.

Ở thời kỳ đỉnh cao, giá trị tài sản của Stanford lên tới 2,2 tỷ USD. Stanford  rất hào phóng trong việc làm từ thiện, thậm chí ông còn được phong tước hiệp sỹ tại Antigua.

Tuy nhiên, lớp vỏ hào nhoáng này đã bị “lột trần” vào tháng 2/2009, khi Stanford bị Ủy ban Chứng khoán
và hối đoái Mỹ (SEC) cáo buộc lừa đảo giới đầu tư. Các công tố viên vào
cuộc và phát hiện, danh mục đầu tư trị giá nhiều tỷ USD mà Stanford huy
động vốn của khách hàng với lời hứa sẽ trả lợi nhuận béo bở chỉ là giả
mạo.

10 vụ lừa đảo tài chính gây chấn động thế giới

Stanford từng là một trong những tỷ phú tài chính nổi tiếng của Mỹ

Thẩm phán Mỹ David Hittner nói, hành động của Stanford nằm trong số
những vụ lừa đảo lớn nhất lịch sử và các nhà đầu tư bị mất tiền vào tay
siêu lừa này lâm vào hoàn cảnh tồi tệ. Thậm chí, nhiều nạn nhân của
Stanford còn mất trắng cả tiền tiết kiệm dưỡng già.

Sau khi bị tống giam, Stanford đã định bỏ trốn rất nhiều lần. Nạn nhân
của Stanford phải đợi 3 năm để chờ kẻ lừa đảo này bị đem ra trước vành
móng ngựa vào ngày 6/3/2012, bất chấp các luật sư của bị cáo cho rằng
thân chủ của họ có vấn đề về trí nhớ.

Bồi thẩm đoàn đã quyết định kết án Stanford 13 tội danh, bao gồm lừa
đảo, vì bán các giấy chứng nhận tài khoản ký gửi từ ngân hàng của ông ta
ở đảo Antigua thuộc vùng Caribe cho hàng ngàn nhà đầu tư tại Mỹ và Nam
Mỹ.

Stanford đã từ chối nhận tội lừa đảo hoặc điều hành mô hình đa cấp Ponzi, đồng thời lên án chính phủ Mỹ hủy hoại một doanh nghiệp
mà ông ta nói rằng, có đủ tài sản để hoàn trả cho những người gửi tiền.
Ông ta nói: “Họ hủy hoại chúng và biến chúng trở thành con số không…
Tôi không phải là kẻ trộm cắp”, Stanford tuyên bố.

Cuối cùng, theo cáo trạng, Stanford lĩnh bản án 110 năm tù, trùm lừa
đảo 62 tuổi gần như chắc chắn sẽ không bao giờ được hưởng tự do trở lại.

Theo Hoàng Hà (Công Lý)

Similar Posts