Phi công Việt Nam đã đưa máy bay Liên Xô MiG-21 thành huyền thoại

Ông gọi MiG-21 là “huyền thoại bầu trời”. Xung quanh bàn làm việc của ông là những tài liệu nghiên cứu và những kỷ vật nhắc về một thời kỳ lịch sử của tuổi trẻ mà ông được gắn bó với dòng máy bay MiG, trong đó có MiG-21.

Chiến đấu cơ do Liên Xô chế tạo từng hoạt động thành công nhất trong
thời kỳ chiến tranh lạnh, nó được biên chế cho Không quân (KQ) ở hơn 50
quốc gia của 4 châu lục và liên tục hoạt động suốt 60 năm qua. Nhưng chỉ
ở VN, nơi  những chiếc MiG-21 do các phi công VN mưu trí và quả cảm
điều khiển, mới chứng minh được tính năng ưu việt của loại máy bay “cánh
én bạc” này.

Trong ngôi nhà nhỏ trên phố Nguyễn Bỉnh Khiêm (Hà
Nội), người đàn ông say sưa lật giở, sắp xếp những chồng sách về chủ đề
KQ mà ông sưu tầm được, trong đó có rất nhiều bức ảnh, trang sách cũ ghi
lại những thời khắc lịch sử gắn liền với các phi công và chiến đấu cơ
MiG-21. Phía sau ông là những chiếc máy bay mô hình đủ các loại, chiếc
mô hình MiG-21 tuy không to nhất, nhưng đứng ở vị trí trang trọng nhất.

Chúng
như những kỷ vật nhắc về một thời kỳ lịch sử của tuổi trẻ mà ông đã gắn
bó với KQ, với dòng máy bay MiG-21, với những người đồng đội thân
thiết.

Ông là Trung tá Nguyễn Sỹ Hưng, nguyên phi công MiG-21 của
Trung đoàn 921-Sao Đỏ, người có 26 năm phục vụ trong lực lượng KQ và 20
năm phục vụ tại Tổng công ty HKVN.

cánh én bạc, máy bay MiG-21, Trung tá Nguyễn Sỹ Hưng, phi công VN, không quân VN, huyền bầu trời, máy bay Liên Xô
Ông Nguyễn Sỹ Hưng tại cuộc gặp mặt giới thiệu cuốn sách
“Những trận không chiến trên bầu trời VN (1965 – 1975) nhìn từ hai phía”
tại Hà Nội ngày 20/12/2013

Các cựu phi
công MiG-21, những người  gắn bó  với chiếc máy bay MiG-21 én bạc suốt
50 năm qua luôn trăn trở một ý nghĩ: “Nên có một hình thức nào đó để
vinh danh, ghi nhận đóng góp vô giá của dòng máy bay MiG, đặc biệt là
MiG-21”.

Mặc dù đã có 2 chiếc MiG-21 được công nhận là “bảo vật
quốc gia”, nhưng nên chăng cần có những hoạt động thực tế hơn, tình
người hơn, để chiếc máy bay tưởng như vô tri, vô giác ấy gắn bó hơn với
các phi công – những người đã gắn bó máu thịt với nó trong chiến tranh,
với các thế hệ thanh, thiếu niên luôn mơ ước, ngưỡng mộ các chiến công
trên bầu trời của các cánh én bạc thân thương.

Với những suy nghĩ ấy, một số cựu phi công MiG-21đã đưa ra các ý
tưởng để vinh danh loại máy bay huyền thoại và những anh hùng huyền
thoại gắn bó với nó trong suốt 50 năm qua, đó là “những người hùng bầu
trời” gắn với MiG-21, nổi tiếng khắp thế giới.

Ánh mắt người lính
KQ năm xưa có vẻ ngoài cương nghị luôn ánh lên niềm tự hào mỗi khi nói
về “cánh én bạc”, về các chiến công mà các phi công VN quả cảm đã thực
hiện trong khói lửa chiến tranh. Nói chuyện với ông, gây cảm nhận ở
người đối diện về một niềm say mê vô tận của ông với chủ đề chiến tranh
trên không ở VN, cũng như sự tự hào về một thế hệ các phi công VN vừa
dũng cảm vừa thông minh, sáng tạo khi sử dụng chiến đấu cơ MiG-21 bắn
rơi gần 200 máy bay Mỹ hiện đại, mà không có một KQ của quốc gia nào
trên thế giới làm được.

Ông có thể nói say sưa về tất cả các thông
tin liên quan đến các trận không chiến của MiG trên bầu trời VN, về các
số phận con người – các phi công của hai phía đã tham chiến trong thập
niên 1960-1970 của thế kỷ trước cũng như những thông số kỹ thuật của “én
bạc” bầu trời và các loại máy bay của hai phía đã tham chiến.

Balalaika của bầu trời

Chỉ
vào hình chiếc MiG-21 trên một cuốn tạp chí, ông nói: “Máy bay tiêm
kích MiG 21 được đưa vào sản xuất và sử dụng đầu tiên vào ngày 14/2/1955
và chính thức trang bị cho KQ Liên Xô năm 1959, người Nga gọi nó là
Balalaika bởi hình dáng cánh tam giác giống cây đàn truyền thống của dân
tộc họ”, ông tiết lộ một tên gọi thú vị.

MiG 21 có tốc độ vượt 2
lần tiếng động, tầm bay cao 19.000m, trang bị 2 tên lửaR-3S (phiên bản
F-94), ở phiên bản F-96 nó có thể mang 4 tên lửa và được lắp thêm pháo
23 ly, 2 nòng GS-23.

Nó được xem là chiếc chiến đấu cơ thành công
nhất trong chiến tranh lạnh, với số lượng xuất xưởng kỷ lục 11.469 chiếc
(chưa kể hơn 2.000 chiếc sản xuất ở Trung Quốc và Ấn Độ). 50 quốc gia ở
4 châu lục đã trang bị MiG-21 cho KQ của mình và sử dụng trong 60 năm
qua. Đến nay vẫn có quốc gia còn sử dụng.

VN là một trong số ít
quốc gia có những chiếc MiG 21 vẫn hoạt động cho đến những năm gần đây.
Chính MiG-21 do Liên Xô viện trợ đã giúp các phi công VN hoàn thiện
chiến thuật, phát huy cao nhất tính năng kỹ, chiến thuật của vũ khí để
giành thắng lợi trước KQ Mỹ sừng sỏ nhất thế giới.

Nhưng đồng
thời cũng chính các phi công VN đã nâng tầm cho MiG-21, biến nó thành
chiến đấu cơ đáng sợ nhất, có hiệu quả chiến đấu cao nhất. Chính các
kinh nghiệm thu được qua các trận không chiến ở VN đã giúp các tổng công
trình sư cải tiến máy bay, vũ khí và cho ra đời các thế hệ máy bay MiG
cho tương lai như MiG-23/25/29/35.

Tôi không biết nhiều về tên
các loại máy bay và loại tên lửa, nhưng nghe ông giải thích, nhìn vào
mắt ông, tôi đọc thấy niềm tự hào và say mê của một người lính KQ.

Không
tự hào sao được khi mà thực tế từ lịch sử đã minh chứng rằng: Kể từ
thời điểm MiG-21 xuất xưởng, nhiều quốc gia ở Trung Đông và Ả Rập đã
nhập và sử dụng trong chiến tranh với Israel, nhưng họ không thể thành
công với cùng loại máy bay MiG-21 như của KQ VN.

Thậm chí, nếu
trong chiến tranh VN tỷ lệ máy bay bị rơi của KQ Mỹ và VN là 2,1/1, phần
thắng nghiêng về KQ VN, thì tỷ lệ này ở Trung Đông là 50/1, nghiêng về
phía Mỹ và Israel. Thậm chí kể từ sau chiến tranh VN đến nay chưa hề có
một máy bay Mỹ nào bị bắn rơi trong không chiến!

Các phi công của
KQ và Hải quân Mỹ – những người  luôn tự hào là có máy bay hiện đại và
có giờ bay cũng như kỹ thuật bay cao nhất, cũng phải thừa nhận tính ưu
việt của MiG-21 và tài nghệ của các phi công VN.

Trong cuốn sách:
“Vietnam air war debrief”, tác giả R.F.Dorr và Chris Bishop đã đánh
giá: “ Tuy MiG-21 có tải trọng và tầm bay không xa và rất khó khi học
bay, nhưng nó có những tính năng ưu việt đủ để các phi công Mỹ phải e
ngại. Trong khi các máy bay Mỹ được trang bị đủ thứ cồng kềnh, thì
MiG-21 rất  gọn nhẹ, rất cơ động”.

cánh én bạc, máy bay MiG-21, Trung tá Nguyễn Sỹ Hưng, phi công VN, không quân VN, huyền bầu trời, máy bay Liên Xô
Máy bay MiG-21 do phi công Nguyễn Văn Cốc từng điều khiển

Tác
giả Michel Marshall trong cuốn “Clashes” đã dẫn lại lời một phi công
Mỹ: “Trên thế giới bây giờ, người làm tốt nhất công việc trên không của
mình chính là các phi công MiG-21 cất cánh từ sân bay Nội Bài”. Họ đánh
giá, những “anh hùng bầu trời” ở VN đã đưa MiG 21 lên một tầm cao mới.

Thánh Gióng gặp ngựa sắt

Đầu năm 1965,
trong chuyến thăm của Chủ tịch HĐBT Liên Xô – A.Koshygin đến VN, Liên Xô
đã đồng ý viện trợ cho KQVN máy bay tiêm kích MiG-21 và tên lửa PK
SAM-2. Tháng 12/1965 là thời điểm các chiếc MiG 21 đầu tiên được lắp ráp
và đưa vào trực ban chiến đấu vào đầu năm 1966.

Sự xuất hiện của
MiG-21- chiến đấu cơ hiện đại, có tính năng ngang ngửa với các máy bay
hiện đại F-4/ F-105 của Mỹ-trên bầu trời VN cùng với sự xuất hiện của
tên lửa SAM-2 đã tạo nên bước ngoặt rất quan trọng trong cuộc chiến
chống chiến tranh phá hoại của KQ và Hải quân Mỹ.

Một số nhà
nghiên cứu lịch sử, sau khi chứng kiến các trận không chiến ác liệt và
trực tiếp gặp các phi công chiến đấu – những nhân chứng trực tiếp điều
khiển MiG-21 đối đầu với các máy bay Mỹ trên bầu trời Miền Bắc Việt năm
1965, đã liên tưởng đến hình tượng đã trở thành thần thoại ở VN, họ ví
sự xuất hiện của MiG-21 với KQ VN giống như Thánh Gióng gặp ngựa sắt, Lê
Lợi được trao  gươm báu…

Ông Nguyễn Sỹ Hưng kể lại, ông đã trực
tiếp phỏng vấn các phi công và thợ máy thế hệ đầu của Trung đoàn KQ
921, và được nghe kể lại thời khắc lịch sử rất xúc động, không thể nào
quên, khi lần đầu tiên nhìn thấy máy bay tiêm kích hiện đại MiG-21 với
đôi cánh hình tam giác và hai quả tên lửa treo dưới cánh lăn lên đường
băng, bật tăng lực và cất cánh, hùng dũng lao lên bầu trời.

Lịch
sử không quân VN sẽ không thể nào quên được thời khắc Trung đoàn không
quân tiêm kích 921 “Sao Đỏ” thuộc KQ nhân dân VN đón nhận những chiếc
máy bay tiêm kích MiG-21 đầu tiên do Liên Xô viện trợ.

“Không hề
quá lời, thời khắc ấy đánh dấu bước ngoặt trong thế trận của cuộc chiến
trên không, bên cạnh MiG-17 với thế mạnh đánh quần ở cự ly gần, nay đã
có vũ khí mới, có thể đánh chặn đội hình máy bay Mỹ từ xa, với các tên
lửa hồng ngoại R-3S, các máy bay Mig-21 có thể tấn công đội hình máy bay
Mỹ khi chúng còn đeo bom lặc lè, buộc chúng phải vứt bom ngoài mục
tiêu, tháo chạy”.

Cũng qua các trận không chiến trên máy bay
MiG-21, các phi công VN đã sáng tạo cách đánh và chiến thuật của MiG-21,
chiến thuật được các phi công MiG-21 vận dụng thành thục và được gọi là
“chìa khóa Vàng của chiến thắng”.

Trải qua gần 400 trận không
chiến, nhiều phi công đã trưởng thành, lập công, xuất hiện hàng loạt phi
công tài năng, quả cảm, mà sau này trở thành những huyền thoại của bầu
trời như Phạm Thanh Ngân, Nguyễn Hồng Nhị, Nguyễn Văn Cốc, Nguyễn Nhật
Chiêu, Nguyễn Đức Soát, Nguyễn Tiến Sâm, Phạm Phú Thái và nhiều phi công
anh hùng khác…

Trong cuốn sách “Những trận không chiến trên bầu
trời VN 1965-1975 – nhìn từ hai phía”, nhóm tác giả gồm các cựu phi công
MiG-21 đã sưu tầm, tổng hợp nhiều thông tin liên quan đến các trận
không chiến của MiG-21. Đây có thể được coi là cuốn “Tiểu bách khoa thư
về chiến tranh trên không ở Việt Nam”.

Trong hành trình 50 năm có
mặt ở VN, trong đó có gần 10 năm chiến tranh chống lại KQ và HQ Mỹ, bảo
vệ Tổ quốc, với hàng ngàn lần xuất kích, bắn rơi 174 máy bay Mỹ  các
loại, máy bay tiêm kích MiG-21 với sự điều khiển của các phi công VN đã
lập nên chiến công bất hủ, xứng đáng trở thành “huyền thoại bầu trời”,
có hai chiếc đã được công nhận là “bảo vật quốc gia”.

MiG-21 –
cánh én bạc đã hoàn thành sứ mạng lịch sử. Phía trước là nhiệm vụ rất
nặng nề và thiêng liêng bảo vệ vững chắc bầu trời, lãnh thổ, lãnh hải và
biển đảo của Tổ quốc. Với truyền thống hào hùng của dòng máy bay
MiG-17, MiG-19 và MiG-21, với các máy bay chiến đấu đa năng hiện đại
mới, các phi công VN trẻ tuổi, tiếp bước thế hệ cha anh có thể tự hào,
sẵn sàng cất cánh và hoàn thành mọi nhiệm vụ.

Hoàng Sang (Vietnamnet)

Similar Posts